Syntagionline Αίτηση

Ανδρογενετική αλωπεκία: πώς δρα η αγωγή και πότε κρίνεται το όφελος

Μάθετε πώς δρα η φιναστερίδη στην ανδρογενετική αλωπεκία, πότε περιμένουμε αποτέλεσμα και πότε ο γιατρός μπορεί να τη συνταγογραφήσει. Η ανδρική τριχόπτωση εξελίσσεται σιγά σιγά, και με τον ίδιο ρυθμό φαίνεται η επίδραση της θεραπείας: τα πρώτα σημάδια βελτίωσης αναμένονται συνήθως μετά από 3 έως 6 μήνες καθημερινής χρήσης. Η φιναστερίδη 1 mg προορίζεται μόνο για άνδρες και ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι δεν σας ταιριάζει· τα δισκία των 1 mg είναι στη λίστα συνταγογραφούμενων φαρμάκων (ΣΥΦΑ) του ΕΟΦ.

Τι συμβαίνει στα μαλλιά στην ανδρογενετική αλωπεκία

Στην ανδρογενετική αλωπεκία ορισμένοι θύλακοι της τρίχας είναι γενετικά ευαίσθητοι στη διυδροτεστοστερόνη (DHT), μια ορμόνη που σχηματίζεται από την τεστοστερόνη. Υπό την επίδρασή της οι θύλακοι μικραίνουν σταδιακά: η τρίχα γίνεται λεπτότερη, κοντύτερη και πιο αδύναμη, ώσπου κάποιοι θύλακοι σταματούν να παράγουν ορατή τρίχα.

Το χαρακτηριστικό μοτίβο στους άνδρες είναι η υποχώρηση της γραμμής των μαλλιών στους κροτάφους και το αραίωμα στην κορυφή. Η διαδικασία προχωρά αργά, μέσα σε χρόνια, χωρίς πόνο ή ερεθισμό του δέρματος.

Η εικόνα αυτή έχει σημασία, γιατί δεν είναι κάθε τριχόπτωση ανδρογενετική. Αν τα μαλλιά πέφτουν ξαφνικά ή σε στρογγυλά κομμάτια, ή αν υπάρχει κνησμός, κοκκίνισμα ή λέπια στο τριχωτό, χρειάζεται εξέταση από δερματολόγο. Διάχυτη τριχόπτωση μετά από ασθένεια, έντονο στρες ή απότομη αλλαγή βάρους θέλει επίσης άλλη προσέγγιση.

Πώς δρα η φιναστερίδη

Η φιναστερίδη ανήκει στους αναστολείς της 5-άλφα αναγωγάσης. Εμποδίζει το ένζυμο που μετατρέπει την τεστοστερόνη σε DHT, οπότε στον θύλακο φτάνει λιγότερη από την ορμόνη που ευθύνεται για τη σμίκρυνσή του. Η ίδια η τεστοστερόνη δεν μειώνεται· μειώνεται η μετατροπή της σε DHT.

Ο στόχος της θεραπείας είναι πρώτα να σταματήσει η εξέλιξη και, σε μέρος των ανδρών, να πυκνώσουν ξανά τρίχες που είχαν λεπτύνει. Το φάρμακο δρα σε θυλάκους που λειτουργούν ακόμη, γι' αυτό η θεραπεία συζητείται συνήθως όσο η τριχόπτωση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Περιοχές που είναι εντελώς φαλακρές εδώ και χρόνια δεν αναμένεται να καλυφθούν ξανά.

Για την τριχόπτωση η συνήθης δόση είναι 1 mg μία φορά την ημέρα. Η φιναστερίδη των 5 mg χρησιμοποιείται για τον προστάτη, δηλαδή για άλλη ένδειξη.

Πότε μπορείτε να κρίνετε αν η θεραπεία βοηθά

Ο κύκλος της τρίχας είναι αργός, οπότε τίποτα δεν φαίνεται από τη μια εβδομάδα στην άλλη. Σύμφωνα με το NHS, βελτίωση στην τριχόπτωση αναμένεται μετά από 3 έως 6 μήνες καθημερινής χρήσης. Πριν από αυτό το διάστημα δεν βγαίνει συμπέρασμα ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση.

Για να κρίνετε αντικειμενικά, φωτογραφίστε την κορυφή και τους κροτάφους πριν ξεκινήσετε, με το ίδιο φως, από την ίδια γωνία και με στεγνά μαλλιά, και επαναλάβετε κάθε λίγους μήνες. Ο καθρέφτης και οι τρίχες στο ντους παραπλανούν, γιατί κάποια καθημερινή απώλεια τριχών είναι φυσιολογική και αλλάζει από μέρα σε μέρα.

Καλό αποτέλεσμα είναι και το να σταματήσει απλώς το αραίωμα, χωρίς εμφανή νέα πύκνωση. Αν μετά από αρκετούς μήνες συνεχούς χρήσης οι φωτογραφίες δεν δείχνουν καμία διαφορά ή η τριχόπτωση επιταχύνεται, συζητήστε το με γιατρό. Μην αυξάνετε μόνοι σας τη δόση.

Το όφελος κρατά όσο συνεχίζεται η θεραπεία. Αν τη διακόψετε, η τριχόπτωση συνήθως επανέρχεται σταδιακά, γι' αυτό η απόφαση να ξεκινήσετε είναι στην πράξη απόφαση για μακροχρόνια χρήση.

Ανεπιθύμητες ενέργειες που πρέπει να γνωρίζετε

Οι πιο γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν τη σεξουαλική λειτουργία: μειωμένη επιθυμία, δυσκολία στη στύση και προβλήματα στην εκσπερμάτιση, για παράδειγμα μικρότερη ποσότητα σπέρματος. Αν εμφανιστούν, μιλήστε με γιατρό. Ορισμένοι άνδρες έχουν αναφέρει ότι τέτοιες ενοχλήσεις συνεχίστηκαν και μετά τη διακοπή του φαρμάκου.

Το 2025 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων επιβεβαίωσε ότι οι αυτοκτονικές σκέψεις είναι ανεπιθύμητη ενέργεια των δισκίων φιναστερίδης, με τα περισσότερα περιστατικά να αφορούν το δισκίο του 1 mg για την τριχόπτωση. Αν παρατηρήσετε αλλαγή στη διάθεση, καταθλιπτική διάθεση ή σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας, σταματήστε τη φιναστερίδη και επικοινωνήστε με γιατρό το συντομότερο δυνατό. Στις συσκευασίες του 1 mg προβλέπεται κάρτα ασθενούς με αυτές τις πληροφορίες.

Σπανιότερα αναφέρονται αλλαγές στο στήθος: ένα ογκίδιο, πόνος, διόγκωση ή έκκριμα από τη θηλή χρειάζονται έλεγχο από γιατρό. Επιπλέον, η φιναστερίδη επηρεάζει τα αποτελέσματα της εξέτασης PSA, γι' αυτό ο γιατρός που παρακολουθεί τον προστάτη σας πρέπει να ξέρει ότι τη χρησιμοποιείτε.

Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας, καλέστε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, που λειτουργεί όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, με αστική χρέωση. Σε άμεσο κίνδυνο καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ στο 166.

Πότε το έντυπο δεν είναι ο σωστός δρόμος

Η φιναστερίδη δεν χορηγείται σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, και γυναίκες που είναι ή μπορεί να είναι έγκυες δεν πρέπει να πιάνουν σπασμένα ή θρυμματισμένα δισκία. Τα σκευάσματα μινοξιδίλης για εφαρμογή στο τριχωτό είναι στον κατάλογο μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ) του ΕΟΦ, οπότε ο γιατρός θα απορρίψει ένα τέτοιο αίτημα από γυναίκα. Για την τριχόπτωση στις γυναίκες ο σωστός δρόμος είναι ο δερματολόγος.

Στον δερματολόγο απευθύνεστε και όταν η τριχόπτωση είναι ξαφνική ή κατά τόπους, όταν υπάρχει κνησμός, κοκκίνισμα ή πόνος στο τριχωτό, ή όταν η εικόνα δεν θυμίζει το συνηθισμένο ανδρικό μοτίβο.

Ορισμένες απαντήσεις δεν αποκλείουν αυτόματα τη θεραπεία, αλλά ο γιατρός τις σταθμίζει προσεκτικά και μπορεί να αρνηθεί: καρκίνος του προστάτη ή αυξημένο PSA, κατάθλιψη ή αυτοκτονικές σκέψεις τώρα ή στο παρελθόν, και πάθηση του ήπατος, του οργάνου όπου μεταβολίζεται η φιναστερίδη.

Ερωτηματολόγιο, έγγραφο και φαρμακείο

Συμπληρώνετε ιατρικό ερωτηματολόγιο για την τριχόπτωση, την υγεία σας και τα φάρμακα που παίρνετε. Ο γιατρός αξιολογεί γραπτώς το ιατρικό ερωτηματολόγιό σας, χωρίς βιντεοκλήση και χωρίς τηλεφωνική συνομιλία. Ο γιατρός είναι εγγεγραμμένος στην Πολωνία και δεν είναι εγγεγραμμένος σε ελληνικό Ιατρικό Σύλλογο. Αν χρειάζεται κάτι ακόμη, σας γράφει, και μπορεί να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία ή να αρνηθεί.

Με θετική απόφαση, το έγγραφο φτάνει στο email σας ως PDF: διασυνοριακή συνταγή κατά την εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ. Το έγγραφο δεν καταχωρίζεται στην ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Την τυπώνετε και πηγαίνετε στο φαρμακείο με την εκτύπωση σε χαρτί μαζί με ένα έγγραφο ταυτότητας. Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας. Ιατρική επιμέλεια κειμένου: Damian Wojno, γιατρός με πολωνική άδεια άσκησης επαγγέλματος, αρ. 3211301.

Πρέπει να παίρνω φιναστερίδη για πάντα;

Το αποτέλεσμα διατηρείται όσο συνεχίζεται η χρήση. Αν σταματήσετε, η τριχόπτωση συνήθως επανέρχεται σταδιακά. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να σταματήσετε, αλλά ότι αξίζει να το αποφασίσετε ενημερωμένα, μαζί με γιατρό.

Μπορώ να χρησιμοποιώ παράλληλα μινοξιδίλη;

Η μινοξιδίλη για εφαρμογή στο τριχωτό είναι μη συνταγογραφούμενο φάρμακο (κατάλογος ΜΗΣΥΦΑ του ΕΟΦ) και δρα με διαφορετικό τρόπο. Αν ήδη τη χρησιμοποιείτε ή σκέφτεστε να το κάνετε, γράψτε το στο ερωτηματολόγιο, ώστε ο γιατρός να έχει πλήρη εικόνα της θεραπείας σας.

Επηρεάζει τη σύντροφό μου ή τη γονιμότητα;

Στο σπέρμα περνούν μόνο πολύ μικρές ποσότητες φιναστερίδης και, σύμφωνα με το NHS, είναι πολύ απίθανο να βλάψουν μια έγκυο σύντροφο ή το μωρό, αν και οι παρασκευαστές συνιστούν προφυλακτικό. Σε ορισμένους άνδρες έχει αναφερθεί χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος, που συνήθως επανέρχεται μετά τη διακοπή. Αν σχεδιάζετε παιδί, αναφέρετέ το στον γιατρό.

Τι κάνω αν αλλάξει η διάθεσή μου;

Σταματήστε τη φιναστερίδη και επικοινωνήστε με γιατρό το συντομότερο δυνατό, όπως συνιστά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας, καλέστε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, που λειτουργεί όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, με αστική χρέωση. Σε άμεσο κίνδυνο καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ στο 166. Μιλήστε με γιατρό και όταν προβλήματα στη σεξουαλική λειτουργία σας βαραίνουν ψυχολογικά.

Χρειάζομαι εξετάσεις πριν ξεκινήσω;

Στην τυπική ανδρογενετική αλωπεκία δεν χρειάζονται πάντα εξετάσεις, όμως ο γιατρός μπορεί να ζητήσει στοιχεία αν η εικόνα δεν είναι τυπική ή αν έχετε ιστορικό προστάτη ή ήπατος. Αν η τριχόπτωση είναι διάχυτη ή συνοδεύεται από κούραση ή άλλα συμπτώματα, απευθυνθείτε στον θεράποντα γιατρό σας για αιματολογικό έλεγχο.