Ουρολοίμωξη: τι βοηθά και πότε χρειάζεται αντιβιοτικό

Πώς αναγνωρίζεται μια ουρολοίμωξη

Τα τυπικά συμπτώματα της μη επιπλεγμένης κυστίτιδας είναι το κάψιμο ή ο πόνος κατά την ούρηση, η επιτακτική ανάγκη για ούρηση, οι πολύ συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα με μικρή ποσότητα ούρων κάθε φορά και ένα βάρος ή πόνος στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Τα ούρα μπορεί να είναι θολά ή να έχουν έντονη οσμή και σε ορισμένες περιπτώσεις να περιέχουν αίμα.

Αυτό που συνήθως απουσιάζει στην απλή κυστίτιδα είναι ο πυρετός και ο πόνος στην οσφύ. Όταν εμφανιστούν, η εικόνα αλλάζει και το ενδεχόμενο η λοίμωξη να έχει ανέλθει προς τους νεφρούς πρέπει να αποκλειστεί από γιατρό, όχι από τον ίδιο τον ασθενή.

Δεν είναι επίσης κάθε κάψιμο στην ούρηση ουρολοίμωξη. Παρόμοια ενοχλήματα προκαλούν οι κολπικές λοιμώξεις, ορισμένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ο ερεθισμός από σαπούνια και προϊόντα υγιεινής ή η ατροφία του βλεννογόνου μετά την εμμηνόπαυση. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η αυτοδιάγνωση και η αυτοθεραπεία αστοχούν συχνά. Τα συμπτώματα και η διαφορική διάγνωση αναλύονται στον οδηγό /odigos/ourolimoxi/.

Τι ανακουφίζει και τι δεν θεραπεύει

Η επαρκής πρόσληψη υγρών, η τακτική κένωση της κύστης χωρίς να συγκρατείτε τα ούρα και η αποφυγή ερεθιστικών προϊόντων μειώνουν την ενόχληση. Η παρακεταμόλη αντιμετωπίζει τον πόνο, ενώ τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη χρησιμοποιούνται με προσοχή και όχι από όλους, ιδίως σε προβλήματα νεφρών ή στομάχου και στην εγκυμοσύνη. Πληροφορίες για τις ουσίες αυτές υπάρχουν στις σελίδες /farmaka/depon/ και /farmaka/algofren/, και γενικότερα στην ενότητα /ponos/.

Είναι σημαντικό να ειπωθεί καθαρά τι κάνουν αυτά τα μέτρα: ανακουφίζουν τα συμπτώματα. Δεν εξουδετερώνουν τα βακτήρια. Μια μη επιπλεγμένη κυστίτιδα σε υγιή γυναίκα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να υποχωρήσει και χωρίς αντιβιοτικό, όμως αυτή είναι απόφαση που λαμβάνεται μαζί με γιατρό και με παρακολούθηση, όχι μια αναμονή στην τύχη μέσα στο σπίτι.

Τα σκευάσματα με cranberry, D-μαννόζη ή φυτικά εκχυλίσματα συζητούνται κυρίως στο πλαίσιο της πρόληψης των υποτροπών. Δεν αποτελούν θεραπεία ενεργού λοίμωξης και δεν πρέπει να καθυστερούν την εκτίμηση όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή δεν υποχωρούν.

Πότε χρειάζεται αντιβιοτικό και ποιος το επιλέγει

Το αντιβιοτικό έχει θέση όταν η κλινική εικόνα συνηγορεί για βακτηριακή λοίμωξη και ο γιατρός κρίνει ότι το όφελος υπερτερεί του κινδύνου. Η επιλογή της ουσίας δεν είναι θέμα προτίμησης: εξαρτάται από το είδος της λοίμωξης, από το τι δείχνει η γενική ούρων ή η καλλιέργεια όπου αυτή γίνεται, από τα τοπικά δεδομένα αντοχής, από τις αλλεργίες, από τη νεφρική λειτουργία, από την ηλικία και από τα υπόλοιπα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής.

Στη μη επιπλεγμένη κυστίτιδα προτιμώνται σύντομα σχήματα με φάρμακα που συγκεντρώνονται στα ούρα. Σε άνδρες, σε εγκύους, σε παιδιά, σε ασθενείς με καθετήρα, με λιθίαση, με ανοσοκαταστολή ή με σακχαρώδη διαβήτη η προσέγγιση είναι διαφορετική και συνήθως μακρύτερη, ενώ η διερεύνηση είναι πιο εκτεταμένη.

Ορισμένες κατηγορίες αντιβιοτικών δεν αποτελούν πρώτη επιλογή για απλές λοιμώξεις. Για τις φθοριοκινολόνες, όπου ανήκει και η σιπροφλοξασίνη, έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο περιορισμοί στη χρήση λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών, και δεν χορηγούνται ελαφρά τη καρδία. Γενικές πληροφορίες για ουσίες αυτού του τύπου θα βρείτε στις σελίδες /farmaka/ciprofloxacin/ και /farmaka/amoxicillin/, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποια από αυτές είναι κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση.

Ένα πρακτικό σημείο που κρίνει την έκβαση: το αντιβιοτικό λαμβάνεται όπως ορίστηκε, στις ώρες και για τις ημέρες που γράφτηκε. Η διακοπή μόλις υποχωρήσουν τα συμπτώματα είναι από τις πιο συχνές αιτίες υποτροπής.

Πότε πρέπει να εξεταστείτε την ίδια ημέρα

Πυρετός, ρίγος, πόνος στην οσφύ ή στα πλευρά, ναυτία και έμετος, αίσθημα σοβαρής αδιαθεσίας: αυτά δεν είναι εικόνα απλής κυστίτιδας. Μπορεί να σημαίνουν ότι η λοίμωξη έχει προσβάλει τους νεφρούς, κατάσταση που χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση και ενδεχομένως νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Άμεση εκτίμηση χρειάζεται επίσης σε εγκυμοσύνη, σε άνδρες, σε παιδιά, σε ασθενείς με ουροκαθετήρα ή ανατομικές ανωμαλίες του ουροποιητικού, σε ανοσοκαταστολή, σε σακχαρώδη διαβήτη, σε νεφρική νόσο και όταν υπάρχει ορατό αίμα στα ούρα. Στις ομάδες αυτές η λοίμωξη δεν θεωρείται ποτέ μη επιπλεγμένη εξ ορισμού.

Τέλος, όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη της αγωγής ή υποτροπιάζουν αμέσως μετά το τέλος της, χρειάζεται επανεκτίμηση και όχι επανάληψη του ίδιου σχήματος. Η αποτυχία της αγωγής είναι πληροφορία: συχνά σημαίνει ότι το μικρόβιο δεν είναι ευαίσθητο στο φάρμακο που δόθηκε.

Αντοχή στα αντιβιοτικά: γιατί δεν χρησιμοποιείτε ό,τι περίσσεψε

Το ημιτελές κουτί από την προηγούμενη φορά, το αντιβιοτικό που περίσσεψε από συγγενή, η επανάληψη της περσινής συνταγής επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν: είναι οι τρεις πιο συνηθισμένες κινήσεις και οι τρεις πιο επιζήμιες.

Ένα νέο επεισόδιο λοίμωξης δεν είναι συνέχεια της προηγούμενης θεραπείας. Είναι νέο περιστατικό, με πιθανώς διαφορετικό μικρόβιο και διαφορετικό προφίλ ευαισθησίας, και χρειάζεται νέα ιατρική εκτίμηση. Η επανάληψη μιας παλιάς συνταγής δεν συνιστά ανανέωση αγωγής και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοια.

Η ανεπαρκής δόση ή η πρόωρη διακοπή αφήνουν πίσω τα ανθεκτικότερα στελέχη. Το τίμημα το πληρώνει πρώτος ο ίδιος ο ασθενής στην επόμενη λοίμωξη, όταν το φάρμακο που δούλευε παλιά δεν δουλεύει πια και οι επιλογές στενεύουν. Ο περιορισμός της μικροβιακής αντοχής είναι δηλωμένη προτεραιότητα των υγειονομικών αρχών και δεν αποτελεί θεωρητικό ζήτημα.

Όταν οι ουρολοιμώξεις επανέρχονται

Όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται μέσα στη χρονιά, η προσέγγιση αλλάζει. Η καλλιέργεια ούρων αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε κάθε επεισόδιο, ώστε να καταγραφεί το μικρόβιο και η ευαισθησία του, και ο γιατρός μπορεί να ζητήσει περαιτέρω έλεγχο για παράγοντες όπως λιθίαση, υπολειμματικά ούρα μετά την ούρηση, ανατομικές ιδιαιτερότητες, σακχαρώδη διαβήτη ή μετεμμηνοπαυσιακές μεταβολές του βλεννογόνου.

Στα μέτρα πρόληψης περιλαμβάνονται η επαρκής ενυδάτωση, η ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή, η αποφυγή σπερματοκτόνων σε γυναίκες με υποτροπές και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τοπική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση ή προφυλακτική αγωγή που ορίζει και παρακολουθεί ο γιατρός.

Σε κάθε περίπτωση, η προφύλαξη δεν είναι κάτι που ξεκινά ο ασθενής μόνος του με ό,τι έχει στο σπίτι. Η μακροχρόνια λήψη αντιβιοτικού χωρίς ένδειξη μεταφέρει απλώς το πρόβλημα στο μέλλον.

Τι καλύπτει και τι δεν καλύπτει η υπηρεσία μας

Θα το πούμε ευθέως: δεν χορηγούμε αντιβιοτικά για νέα ουρολοίμωξη. Ο κατάλογος των υπηρεσιών μας περιλαμβάνει τρεις περιπτώσεις, την ανανέωση συνταγής για σταθερή αγωγή στη σελίδα /ananeosi-syntagis/ με κόστος 23,90 €, τα φάρμακα για την απώλεια βάρους στη σελίδα /adynatisma/ με κόστος 28,90 € και την αντισύλληψη στη σελίδα /antisyllipsi/ με κόστος 23,90 €. Υπάρχει προαιρετική προσαύξηση προτεραιότητας 8,90 €.

Η υπηρεσία λειτουργεί με ιατρικό ερωτηματολόγιο: συμπληρώνετε ένα δομημένο έντυπο και στη συνέχεια γιατρός αξιολογεί το αίτημα ασύγχρονα. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, δεν υπάρχει τηλεφωνική συνομιλία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο.

Την αξιολόγηση πραγματοποιεί ο lek. Damian Wojno, ιατρός εγγεγραμμένος στην Πολωνία, με αριθμό άδειας άσκησης επαγγέλματος PWZ 3211301. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία. Πάροχος της υπηρεσίας είναι η MEDINOW Sp. z o.o., με έδρα το Olsztyn της Πολωνίας.

Αν η αξιολόγηση καταλήξει σε συνταγή, λαμβάνετε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ένα αρχείο PDF: διασυνοριακή συνταγή με τα στοιχεία που ορίζει το Παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ, η οποία αναγνωρίζεται σε άλλο κράτος μέλος βάσει του άρθρου 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, οπότε πηγαίνετε στο φαρμακείο με την εκτύπωση ή με το αρχείο και με την ταυτότητά σας.

Δύο όρια πρέπει να είναι ξεκάθαρα από την αρχή. Η απόφαση για την εκτέλεση της συνταγής ανήκει στον φαρμακοποιό, ο οποίος έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Και τα ναρκωτικά και ψυχοτρόπα φάρμακα εξαιρούνται από αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.

Η χρέωση καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση και όχι την έκδοση συγκεκριμένου εγγράφου. Αν ο γιατρός αρνηθεί για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, επιστρέφουμε το ποσό. Ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσει τα έγγραφα που του ζητήθηκαν· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Μια νέα λοίμωξη όμως χρειάζεται γιατρό που μπορεί να σας εξετάσει και να ζητήσει εξέταση ούρων. Αυτό δεν γίνεται με ερωτηματολόγιο και δεν το υποσχόμαστε.