Mounjaro και τιρζεπατίδη: δόσεις, ενδείξεις και συνταγογράφηση
Το Mounjaro περιέχει τιρζεπατίδη και είναι φάρμακο για το οποίο απαιτείται ιατρική συνταγή, με δύο εγκεκριμένες ενδείξεις: τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και τη διαχείριση του βάρους. Χορηγείται με υποδόρια ένεση μία φορά την εβδομάδα, με δόση που αυξάνεται σταδιακά. Εδώ θα βρείτε το σχήμα δόσεων, τις παρενέργειες και τις προειδοποιήσεις της ΠΧΠ· για τη σύγκριση με τα άλλα φάρμακα της κατηγορίας δείτε τη σελίδα για τις ενέσεις GLP-1 και τα κριτήρια.
Τι είναι η τιρζεπατίδη και πώς δρα
Η τιρζεπατίδη, όπως την περιγράφει η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος (ΠΧΠ) στην παράγραφο 5.1, είναι αγωνιστής μακράς δράσης που δρα σε δύο υποδοχείς, του GIP και του GLP-1. Οι δύο υποδοχείς βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στο πάγκρεας και σε περιοχές του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για τη ρύθμιση της όρεξης.
Στον διαβήτη τύπου 2 η τιρζεπατίδη μειώνει τη γλυκόζη νηστείας και τη μεταγευματική γλυκόζη και ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης με γλυκοζοεξαρτώμενο τρόπο. Οι κλινικές μελέτες που περιγράφει η ίδια παράγραφος δείχνουν μικρότερη πρόσληψη ενέργειας, περισσότερο αίσθημα κορεσμού και πληρότητας και λιγότερη πείνα. Η παράγραφος 4.5 προσθέτει ότι η τιρζεπατίδη καθυστερεί τη γαστρική κένωση, κάτι που έχει σημασία για τα φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα.
Το φάρμακο δεν αντικαθιστά τη διατροφή και την κίνηση: και στις δύο ενδείξεις η ΠΧΠ το περιγράφει ως επιπρόσθετη αγωγή στη διατροφή και στη σωματική δραστηριότητα.
Ενδείξεις σύμφωνα με την ΠΧΠ (παράγραφος 4.1)
Η πρώτη ένδειξη είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 που δεν ελέγχεται επαρκώς, σε ενήλικες, εφήβους και παιδιά από 10 ετών, ως επιπρόσθετη αγωγή στη διατροφή και την άσκηση. Το Mounjaro χρησιμοποιείται είτε μόνο του, όταν η μετφορμίνη θεωρείται ακατάλληλη λόγω δυσανεξίας ή αντενδείξεων, είτε μαζί με άλλα φάρμακα για τον διαβήτη. Για τον συνδυασμό με μετφορμίνη δείτε και την καρτέλα της μετφορμίνης.
Η δεύτερη ένδειξη είναι η διαχείριση του βάρους, με απώλεια και διατήρηση του σωματικού βάρους, ως επιπρόσθετη αγωγή σε διατροφή μειωμένων θερμίδων και αυξημένη σωματική δραστηριότητα. Απευθύνεται σε ασθενείς με αρχικό δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) από 30 kg/m² και πάνω, καθώς και σε όσους έχουν ΔΜΣ τουλάχιστον 27 αλλά κάτω από 30 kg/m² μαζί με μία ή περισσότερες συννοσηρότητες που σχετίζονται με το βάρος, για παράδειγμα προδιαβήτη, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, αποφρακτική υπνική άπνοια ή καρδιαγγειακή νόσο.
Σύμφωνα με την παράγραφο 4.2, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών για τη διαχείριση του βάρους, ούτε σε παιδιά κάτω των 10 ετών για τον διαβήτη τύπου 2.
Δόσεις και κλιμάκωση σύμφωνα με την ΠΧΠ (παράγραφος 4.2)
Η αγωγή ξεκινά από χαμηλή δόση και αυξάνεται σταδιακά. Ο πίνακας αποδίδει με δικά μας λόγια το σχήμα της παραγράφου 4.2· τη δόση που ταιριάζει σε εσάς την ορίζει ο γιατρός και δεν την αλλάζετε μόνοι σας.
Το Mounjaro χορηγείται με υποδόρια ένεση στην κοιλιά ή στον μηρό· στο πίσω μέρος του άνω βραχίονα την ένεση την κάνει άλλο άτομο. Η δόση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, με ή χωρίς γεύμα, και η θέση της ένεσης αλλάζει σε κάθε δόση. Αν κάνετε και ινσουλίνη, η ένεση του Mounjaro γίνεται σε διαφορετική θέση. Η ημέρα της εβδομάδας μπορεί να αλλάξει, εφόσον μεσολαβούν τουλάχιστον 3 ημέρες ανάμεσα σε δύο δόσεις.
Αν μια δόση παραλειφθεί, γίνεται το συντομότερο δυνατό και μέσα σε 4 ημέρες· αν έχουν περάσει περισσότερες από 4 ημέρες, παραλείπεται και η επόμενη γίνεται κανονικά την προγραμματισμένη ημέρα. Όταν το φάρμακο προστίθεται σε σουλφονυλουρία ή ινσουλίνη, μπορεί να εξεταστεί μείωση της δόσης τους για να μειωθεί ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας. Πριν από την πρώτη χρήση διαβάστε τις οδηγίες χρήσης της συσκευασίας.
| Στάδιο | Εβδομαδιαία δόση σύμφωνα με την ΠΧΠ |
|---|---|
| Έναρξη, πρώτες 4 εβδομάδες | 2,5 mg |
| Μετά από 4 εβδομάδες | 5 mg |
| Περαιτέρω αυξήσεις, αν χρειάζεται | κατά 2,5 mg, μετά από τουλάχιστον 4 εβδομάδες στην τρέχουσα δόση |
| Δόσεις συντήρησης σε ενήλικες | 5 mg, 10 mg ή 15 mg |
| Μέγιστη δόση σε ενήλικες | 15 mg μία φορά την εβδομάδα |
| Παιδιά και έφηβοι από 10 ετών με διαβήτη τύπου 2 | συντήρηση 5 mg ή 10 mg, μέγιστη 10 mg |
Συσκευασίες στον κατάλογο του ΕΟΦ
Στον κατάλογο ΣΥΦΑ (συνταγογραφούμενα φάρμακα) του ΕΟΦ βρήκαμε 18 κωδικούς για το Mounjaro, όλους στα συνταγογραφούμενα. Οι συσκευασίες καλύπτουν τρεις μορφές:
- Πένα πολλαπλών δόσεων KwikPen των 2,4 ml: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 12,5 mg και 15 mg ανά δόση.
- Προγεμισμένες πένες μίας δόσης, κουτί με 4 πένες: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg και 10 mg.
- Φιαλίδια μίας δόσης, κουτί με 1 ή με 4 φιαλίδια: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg και 10 mg. Για το φιαλίδιο η ΠΧΠ αναφέρει ότι οι ασθενείς και οι φροντιστές εκπαιδεύονται στην υποδόρια ένεση πριν από τη χορήγηση.
Τι έδειξαν οι μελέτες για το βάρος
Στις κλινικές μελέτες της άδειας κυκλοφορίας που περιγράφει η παράγραφος 5.1 της ΠΧΠ, η μελέτη SURMOUNT-1 διήρκεσε 72 εβδομάδες. Σε αυτή, 2.539 ενήλικες με παχυσαρκία ή υπερβάλλον βάρος και τουλάχιστον μία συννοσηρότητα έλαβαν τιρζεπατίδη 5, 10 ή 15 mg ή εικονικό φάρμακο, ενώ όλοι λάμβαναν συμβουλές για διατροφή μειωμένων θερμίδων και σωματική δραστηριότητα. Στην εβδομάδα 72 η μέση μείωση του σωματικού βάρους ήταν 16,0%, 21,4% και 22,5% αντίστοιχα, έναντι 2,4% με το εικονικό φάρμακο.
Τα στοιχεία αυτά είναι μέσοι όροι μιας μελέτης με συγκεκριμένο πληθυσμό και διάρκεια και δεν αποτελούν πρόβλεψη για το δικό σας αποτέλεσμα. Η ΠΧΠ δεν δίνει αποτελέσματα ανά μήνα, γι' αυτό δεν τα μετατρέπουμε σε κιλά ανά μήνα.
Αντενδείξεις και προειδοποιήσεις
Η παράγραφος 4.3 αναφέρει μία μόνο αντένδειξη: υπερευαισθησία στην τιρζεπατίδη ή σε οποιοδήποτε από τα έκδοχα. Η παράγραφος 4.4 περιγράφει όμως καταστάσεις που χρειάζονται προσοχή ή ενημέρωση του γιατρού πριν από την αγωγή:
- Οξεία παγκρεατίτιδα: έχει αναφερθεί σε ασθενείς που λαμβάνουν τιρζεπατίδη. Αν υπάρχει υποψία, η αγωγή διακόπτεται, και αν η διάγνωση επιβεβαιωθεί, δεν ξεκινά ξανά. Η τιρζεπατίδη δεν έχει μελετηθεί σε άτομα με ιστορικό παγκρεατίτιδας.
- Υπογλυκαιμία: ο κίνδυνος αυξάνεται σε συνδυασμό με σουλφονυλουρία ή ινσουλίνη.
- Γαστρεντερικά και αφυδάτωση: ναυτία, έμετος και διάρροια μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας, ακόμη και σε οξεία νεφρική ανεπάρκεια, με ιδιαίτερη προσοχή στους ηλικιωμένους.
- Σοβαρή νόσος του γαστρεντερικού, όπως η σοβαρή γαστροπάρεση: δεν έχει μελετηθεί και το φάρμακο χρησιμοποιείται με προσοχή.
- Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια: η ταχεία βελτίωση του σακχάρου έχει συσχετιστεί με προσωρινή επιδείνωση, γι' αυτό χρειάζεται στενή παρακολούθηση.
- Γενική αναισθησία ή βαθιά καταστολή: έχουν αναφερθεί περιπτώσεις πνευμονικής εισρόφησης με τους αγωνιστές GLP-1, οπότε ενημερώστε πάντα τον γιατρό της επέμβασης ότι λαμβάνετε τιρζεπατίδη.
Παρενέργειες σύμφωνα με την ΠΧΠ (παράγραφος 4.8)
Οι πιο συχνά αναφερθείσες ανεπιθύμητες ενέργειες στις μελέτες ήταν γαστρεντερικές, κατά κύριο λόγο ήπιας ή μέτριας βαρύτητας, με υψηλότερη επίπτωση της ναυτίας, της διάρροιας και του εμέτου στην περίοδο κλιμάκωσης της δόσης. Το Mounjaro χρησιμοποιείται υπό την παρακολούθηση γιατρού· αν εμφανίσετε σοβαρά ή επίμονα συμπτώματα, επικοινωνήστε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας χωρίς καθυστέρηση. Ο πίνακας της παραγράφου 4.8 κατατάσσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες ανά συχνότητα:
- Πολύ συχνές (σε περισσότερους από 1 στους 10): ναυτία και διάρροια· ο έμετος, το κοιλιακό άλγος και η δυσκοιλιότητα ήταν πολύ συχνά στις μελέτες διαχείρισης βάρους· υπογλυκαιμία, όταν το φάρμακο χρησιμοποιείται με σουλφονυλουρία ή ινσουλίνη στον διαβήτη τύπου 2.
- Συχνές: αντιδράσεις υπερευαισθησίας, ζάλη, υπόταση, δυσπεψία, διάταση της κοιλίας, ερυγές, μετεωρισμός, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, απώλεια μαλλιών και κόπωση.
- Όχι συχνές: χολολιθίαση, χολοκυστίτιδα, οξεία παγκρεατίτιδα και καθυστερημένη γαστρική κένωση.
- Σπάνιες: αναφυλακτική αντίδραση και αγγειοοίδημα, από αναφορές μετά την κυκλοφορία.
- Αναφέρονται επίσης αντιδράσεις στη θέση της ένεσης.
Αλληλεπιδράσεις, αντισύλληψη και κύηση
Επειδή η τιρζεπατίδη καθυστερεί τη γαστρική κένωση, μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό απορρόφησης άλλων φαρμάκων από το στόμα (ΠΧΠ, παράγραφος 4.5). Για τα περισσότερα δεν αναμένεται προσαρμογή της δόσης, αλλά για φάρμακα με στενό θεραπευτικό δείκτη, όπως η βαρφαρίνη και η διγοξίνη, συνιστάται παρακολούθηση, ιδίως στην αρχή και μετά από αύξηση της δόσης.
Για τα από του στόματος αντισυλληπτικά, η ίδια παράγραφος αναφέρει ότι μετά από εφάπαξ δόση 5 mg τιρζεπατίδης μειώθηκε η έκθεση σε ένα συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι, με τη μέγιστη συγκέντρωση της αιθινυλοιστραδιόλης μειωμένη κατά 59%. Η μείωση αυτή δεν θεωρείται κλινικά σημαντική και δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης του αντισυλληπτικού. Αν χρησιμοποιείτε χάπι, αναφέρετέ το στον γιατρό· περισσότερα για την αντισύλληψη με πίεση, διαβήτη ή αυξημένο βάρος.
Σύμφωνα με την παράγραφο 4.6, οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία συνιστάται να χρησιμοποιούν αντισύλληψη κατά τη θεραπεία. Η τιρζεπατίδη δεν συνιστάται στην κύηση, διακόπτεται αν προκύψει εγκυμοσύνη και, λόγω του μεγάλου χρόνου ημίσειας ζωής, τουλάχιστον 1 μήνα πριν από μια προγραμματισμένη εγκυμοσύνη. Για τον θηλασμό η ΠΧΠ αναφέρει ότι η χρήση θα μπορούσε να εξεταστεί· την απόφαση την παίρνει ο γιατρός.
Χρειάζεται ιατρική συνταγή για το Mounjaro;
Το Mounjaro δεν δίνεται χωρίς ιατρική αξιολόγηση. Όλες οι 18 συσκευασίες που εντοπίσαμε στους καταλόγους του ΕΟΦ ανήκουν στη λίστα ΣΥΦΑ, ενώ στο Παράρτημα II Β των κειμένων που ενέκρινε η EMA ορίζεται ότι για το φάρμακο απαιτείται ιατρική συνταγή.
Ο γιατρός αξιολογεί γραπτώς το ιατρικό ερωτηματολόγιό σας, χωρίς βιντεοκλήση και χωρίς τηλεφωνική συνομιλία. Πριν αποφασίσει, ενδέχεται να σας ζητήσει μια πρόσφατη τιμή αρτηριακής πίεσης, έγγραφα ή αποτελέσματα εξετάσεων· μπορεί επίσης να προτείνει εξέταση από κοντά ή να αρνηθεί την έκδοση της συνταγής. Αν ο γιατρός έχει ερωτήσεις, τις θέτει γραπτώς στη συνομιλία του λογαριασμού σας και λαμβάνετε ειδοποίηση με email.
Η συνταγή που μπορεί να εκδοθεί είναι διασυνοριακή. Αν ο γιατρός εκδώσει συνταγή, τη λαμβάνετε σε μορφή PDF με email. Στην Ελλάδα η διασυνοριακή συνταγή μπορεί να εκτελεστεί το πολύ 30 ημέρες μετά την ημερομηνία της (ν. 4213/2013, άρθρο 10). Δεν πρόκειται για άυλη συνταγή και δεν λαμβάνετε κωδικό συνταγής με SMS. Το έγγραφο δεν καταχωρίζεται στην ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση.
Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός. Το άρθρο 10 του ν. 4213/2013 του επιτρέπει να μην εκτελέσει τη συνταγή, αν υπάρχουν θεμιτές και αιτιολογημένες αμφιβολίες ως προς τη γνησιότητά της ή για όσα περιέχει. Στο φαρμακείο να έχετε μαζί σας έγγραφο ταυτότητας.
Πόσο κοστίζει;
Πόσο κοστίζει η ιατρική αξιολόγηση το βλέπετε στο πλαίσιο της σελίδας, πριν πληρώσετε. Η αμοιβή αφορά την ιατρική αξιολόγηση και όχι την έκδοση του εγγράφου - την απόφαση λαμβάνει ο ιατρός αφού ελέγξει το ερωτηματολόγιό σας. Εάν ο ιατρός αρνηθεί την έκδοση για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, σας επιστρέφουμε την αμοιβή στο σύνολό της. Εάν σας ζητήσει δικαιολογητικά, έχετε τουλάχιστον 7 ημέρες για να τα υποβάλετε και θα σας υπενθυμίσουμε πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Εάν η αξιολόγηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, σας επιστρέφουμε επίσης ολόκληρο το ποσό.
Την τιμή του φαρμάκου δεν την ορίζουμε εμείς. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας. Για τη συσκευασία που σας αφορά, ρωτήστε το φαρμακείο σας.
Ποιος αξιολογεί το αίτημά σας;
Αξιολόγηση αιτημάτων για τιρζεπατίδη: Damian Wojno, γιατρός με πολωνική άδεια άσκησης επαγγέλματος, αρ. 3211301. Τα στοιχεία της σελίδας προέρχονται από τα κείμενα που αναφέρονται στις πηγές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση για τη δική σας περίπτωση. Ο γιατρός είναι εγγεγραμμένος στην Πολωνία και δεν είναι εγγεγραμμένος σε ελληνικό Ιατρικό Σύλλογο.
Πόσο συχνά γίνεται η ένεση Mounjaro;
Μία φορά την εβδομάδα, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και με ή χωρίς γεύμα (ΠΧΠ, παράγραφος 4.2). Καλό είναι να κρατάτε σταθερή ημέρα· αν χρειαστεί να την αλλάξετε, πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 3 ημέρες ανάμεσα σε δύο δόσεις. Η θέση της ένεσης αλλάζει σε κάθε δόση.
Τι κάνετε αν ξεχάσετε μια δόση Mounjaro;
Σύμφωνα με την παράγραφο 4.2 της ΠΧΠ, η δόση που παραλείφθηκε γίνεται το συντομότερο δυνατό και μέσα σε 4 ημέρες. Αν έχουν περάσει περισσότερες από 4 ημέρες, δεν τη χορηγείτε και κάνετε την επόμενη κανονικά την προγραμματισμένη ημέρα. Μην κάνετε διπλή δόση· αν δεν είστε σίγουροι, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.
Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες του Mounjaro;
Οι συχνότερες είναι γαστρεντερικές: ναυτία, διάρροια, έμετος, κοιλιακό άλγος και δυσκοιλιότητα, κυρίως στην περίοδο αύξησης της δόσης (ΠΧΠ, παράγραφος 4.8). Επειδή μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση, χρειάζεται επαρκής πρόσληψη υγρών. Αν υπάρχει υποψία οξείας παγκρεατίτιδας, η αγωγή διακόπτεται και χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Πόση απώλεια βάρους αναφέρουν οι μελέτες του Mounjaro;
Στη μελέτη SURMOUNT-1 της παραγράφου 5.1 της ΠΧΠ, μετά από 72 εβδομάδες η μέση μείωση του βάρους ήταν 16,0% με 5 mg, 21,4% με 10 mg και 22,5% με 15 mg, έναντι 2,4% με εικονικό φάρμακο, πάντα μαζί με διατροφή και σωματική δραστηριότητα. Είναι μέσοι όροι μελέτης, όχι πρόβλεψη για εσάς, και η ΠΧΠ δεν δίνει αποτελέσματα ανά μήνα.
Επηρεάζει το Mounjaro το αντισυλληπτικό χάπι;
Η παράγραφος 4.5 της ΠΧΠ αναφέρει ότι μετά από εφάπαξ δόση 5 mg μειώθηκε η έκθεση σε συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι, μείωση που δεν θεωρείται κλινικά σημαντική και δεν απαιτεί προσαρμογή της δόσης του. Η παράγραφος 4.6 συνιστά αντισύλληψη στις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία κατά τη θεραπεία. Αναφέρετε στον γιατρό τη μέθοδο που χρησιμοποιείτε.