Syntagionline Αίτηση

Τελείωσαν τα φάρμακα στο εξωτερικό: τι κάνετε

Το σενάριο είναι κοινότοπο και εξαιρετικά δυσάρεστο: βρίσκεστε εκτός Ελλάδας, το κουτί άδειασε νωρίτερα από ό,τι υπολογίζατε και η τακτική σας θεραπεία δεν μπορεί να περιμένει μέχρι την επιστροφή. Καλά νέα υπάρχουν, αλλά δεν ισχύουν για όλα τα φάρμακα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι μια συνταγή εκδοθείσα σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εκτελεστεί σε άλλο, εφόσον περιέχει συγκεκριμένα στοιχεία. Από την υποχρεωτική αναγνώριση εξαιρούνται όμως τα σκευάσματα που απαιτούν ειδική ιατρική συνταγή, για παράδειγμα τα ναρκωτικά, και σε κάθε περίπτωση ο φαρμακοποιός διατηρεί το δικαίωμα άρνησης. Παρακάτω βλέπετε τι να κάνετε με τη σειρά, τι να μην περιμένετε και πώς να μην ξαναβρεθείτε στην ίδια θέση.

Πρώτο βήμα: βρείτε τη δραστική ουσία, όχι το εμπορικό όνομα

Πριν κάνετε οτιδήποτε άλλο, εντοπίστε τι ακριβώς παίρνετε. Το εμπορικό όνομα που ξέρετε από το ελληνικό φαρμακείο συχνά δεν υπάρχει καν στη χώρα όπου βρίσκεστε. Η δραστική ουσία, αντίθετα, γράφεται με κοινόχρηστη ονομασία που διαβάζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.

Θα τη βρείτε στο κουτί και στο φύλλο οδηγιών, συνήθως με μικρότερα γράμματα κάτω από το εμπορικό όνομα. Καταγράψτε τέσσερα πράγματα: δραστική ουσία, περιεκτικότητα σε χιλιοστόγραμμα, φαρμακοτεχνική μορφή, δηλαδή δισκίο, κάψουλα, διάλυμα ή προγεμισμένη συσκευή, και δοσολογικό σχήμα, δηλαδή πόσες φορές την ημέρα.

Αν δεν έχετε το κουτί μαζί σας, οι βάσεις δεδομένων του ΕΟΦ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων περιέχουν τα εγκεκριμένα σκευάσματα και τις δραστικές τους ουσίες. Μια φωτογραφία της τελευταίας σας συνταγής ή του κουτιού είναι η πιο απλή ασφάλεια που μπορείτε να έχετε όταν ταξιδεύετε.

Τέλος, σημειώστε πόσες μέρες θεραπείας σας λείπουν πραγματικά. Το νούμερο αυτό καθορίζει αν χρειάζεστε λύση για τρεις μέρες ή για έναν μήνα, και οι δύο περιπτώσεις δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.

Οι διαδρομές που έχετε στην πράξη

Η πρώτη διαδρομή είναι ο τοπικός γιατρός στη χώρα όπου βρίσκεστε. Είναι η πληρέστερη λύση, γιατί μπορεί να σας εξετάσει, να συνταγογραφήσει σύμφωνα με το εθνικό σύστημα και να καλύψει και κατηγορίες φαρμάκων που η διασυνοριακή συνταγή δεν αγγίζει. Είναι επίσης η μόνη επιλογή για τα φάρμακα με ειδική ιατρική συνταγή, όπως τα ναρκωτικά.

Η δεύτερη διαδρομή είναι η διασυνοριακή συνταγή. Γιατρός σε ένα κράτος μέλος εκδίδει συνταγή με τα στοιχεία που ορίζει η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ. Την αναγνώρισή της σε άλλο κράτος μέλος ρυθμίζει το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ, αλλά για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός. Σε αυτή τη διαδρομή ανήκει και η δική μας υπηρεσία.

Η τρίτη διαδρομή είναι το ίδιο το φαρμακείο. Σε ορισμένες χώρες προβλέπεται η χορήγηση περιορισμένης ποσότητας σε επείγουσα ανάγκη, όταν η διακοπή μιας χρόνιας θεραπείας θα ήταν επιβλαβής. Οι κανόνες όμως διαφέρουν από κράτος σε κράτος και δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή ρύθμιση, οπότε μη βασιστείτε σε αυτό εκ των προτέρων. Ρωτήστε, μην το θεωρήσετε δεδομένο.

Αν το ταξίδι σας τελειώνει σε λίγες ημέρες και η θεραπεία σας το επιτρέπει χωρίς κίνδυνο, η τέταρτη επιλογή είναι απλώς να συνεννοηθείτε με τον γιατρό σας για το τι γίνεται μέχρι την επιστροφή. Αυτό δεν ισχύει για κάθε φάρμακο και δεν το αποφασίζετε μόνοι σας.

Πώς λειτουργεί η διασυνοριακή συνταγή

Το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ ρυθμίζει την αναγνώριση της συνταγής που εκδόθηκε για συγκεκριμένο ασθενή σε άλλο κράτος μέλος: η εκτέλεσή της κρίνεται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία της χώρας όπου την προσκομίζετε. Οι περιορισμοί στην αναγνώριση απαγορεύονται, εκτός αν είναι αναγκαίοι και αναλογικοί για την προστασία της υγείας ή αν υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για τη γνησιότητα, το περιεχόμενο ή τη σαφήνεια της συνταγής.

Για να λειτουργήσει αυτό στην πράξη, η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ καθορίζει τα υποχρεωτικά πεδία: ταυτοποίηση του ασθενούς με επώνυμο, όνομα και ημερομηνία γέννησης, ημερομηνία έκδοσης, ταυτοποίηση του γιατρού με ονοματεπώνυμο, επαγγελματική ιδιότητα, στοιχεία επικοινωνίας, διεύθυνση εργασίας με το κράτος μέλος και υπογραφή, και τέλος το φάρμακο με κοινόχρηστη ονομασία, μορφή, περιεκτικότητα, ποσότητα και δοσολογία.

Η αναγνώριση δεν σημαίνει αυτόματη εκτέλεση. Ο φαρμακοποιός ελέγχει την πληρότητα και τη σαφήνεια του εγγράφου και αποφασίζει ο ίδιος. Έχει δικαίωμα να αρνηθεί, και κανείς δεν μπορεί να σας εγγυηθεί το αντίθετο. Στην Ελλάδα η διασυνοριακή συνταγή μπορεί να εκτελεστεί το πολύ 30 ημέρες μετά την ημερομηνία της (ν. 4213/2013, άρθρο 10). Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, τα αντιβιοτικά δεν χορηγούνται με έγχαρτη διασυνοριακή συνταγή.

Προσέξτε επίσης ότι η αναγνώριση αφορά τη συνταγή, όχι την πληρωμή του φαρμάκου. Μια τέτοια συνταγή σε χαρτί δεν περνά από την ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση και δεν είναι άυλη συνταγή. Όπως σημειώνει ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, όταν η διασυνοριακή συνταγή είναι έγχαρτη, ο ασθενής καταβάλλει το 100% της αξίας του φαρμάκου.

Τι εξαιρείται πάντοτε από αυτή τη διαδρομή

Η οδηγία 2011/24/ΕΕ, στο άρθρο 11 παράγραφος 6, εξαιρεί από την υποχρεωτική αναγνώριση των συνταγών άλλου κράτους μέλους τα φάρμακα με ειδική ιατρική συνταγή, για παράδειγμα τα ναρκωτικά. Δεν συνταγογραφούμε βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά της ομάδας Z, οπιοειδή, διεγερτικά και γκαμπαπεντινοειδή. Αν παίρνετε τέτοια αγωγή και βρεθείτε χωρίς απόθεμα, η μόνη διαδρομή είναι γιατρός επί τόπου.

Δεύτερη κατηγορία είναι οι θεραπείες που δεν αξιολογούνται σοβαρά χωρίς εξέταση ή πρόσφατες αναλύσεις. Μια τιτλοποίηση δόσης, μια αγωγή που απαιτεί τακτική παρακολούθηση ή μια έναρξη θεραπείας που προϋποθέτει εξέταση δεν είναι υπόθεση ενός εγγράφου. Ο γιατρός μπορεί κάλλιστα να απαντήσει ότι το αίτημα δεν μπορεί να καλυφθεί εξ αποστάσεως, και αυτή είναι σωστή ιατρική πράξη, όχι κακή εξυπηρέτηση.

Τέλος, μην προμηθεύεστε συνταγογραφούμενα φάρμακα από ιστοσελίδες που τα στέλνουν χωρίς συνταγή. Είναι η χειρότερη δυνατή λύση σε ένα πρόβλημα που έχει νόμιμες διαδρομές, και δεν έχετε καμία εγγύηση για το τι πραγματικά θα παραλάβετε.

Πώς λειτουργεί η δική μας υπηρεσία

Συμπληρώνετε ιατρικό ερωτηματολόγιο: επιλέγετε το φάρμακο που λαμβάνετε ή περιγράφετε τι σας απασχολεί. Ο γιατρός αξιολογεί γραπτώς το ιατρικό ερωτηματολόγιό σας, χωρίς βιντεοκλήση και χωρίς τηλεφωνική συνομιλία. Κατά την αξιολόγηση ενδέχεται να σας ζητηθούν έγγραφα, αποτελέσματα εξετάσεων ή στοιχεία από πρόσφατη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης· ο γιατρός μπορεί επίσης να προτείνει να εξεταστείτε από κοντά ή να απορρίψει το αίτημα. Αν ο γιατρός έχει ερωτήσεις, τις θέτει γραπτώς στη συνομιλία του λογαριασμού σας και λαμβάνετε ειδοποίηση με email.

Αν ο γιατρός εκδώσει συνταγή, τη λαμβάνετε σε μορφή PDF με email. Δεν πρόκειται για άυλη συνταγή και δεν λαμβάνετε κωδικό συνταγής με SMS. Στο φαρμακείο θα χρειαστείτε ένα έγγραφο ταυτότητας. Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός.

Υπεύθυνος για την αξιολόγηση: Damian Wojno, γιατρός με πολωνική άδεια άσκησης επαγγέλματος, αρ. 3211301. Ο γιατρός είναι εγγεγραμμένος στην Πολωνία και δεν είναι εγγεγραμμένος σε ελληνικό Ιατρικό Σύλλογο.

Η πληρωμή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.

Αν το φαρμακείο αρνηθεί, ρωτήστε τον λόγο

Η άρνηση δεν είναι αδιέξοδο, είναι πληροφορία. Υπάρχουν τρεις τυπικοί λόγοι και ο καθένας οδηγεί σε διαφορετική κίνηση.

Αν λείπει κάποιο υποχρεωτικό πεδίο, χρειάζεστε διόρθωση από τον γιατρό που εξέδωσε τη συνταγή. Είναι το ευκολότερο σενάριο, αρκεί να μάθετε ποιο πεδίο λείπει.

Αν ο φαρμακοποιός δεν μπορεί να χορηγήσει το συγκεκριμένο σκεύασμα, ρωτήστε αν υπάρχει άλλο με την ίδια δραστική ουσία και τι επιτρέπει η τοπική νομοθεσία. Η υποκατάσταση είναι πιο εύκολη ακριβώς επειδή η συνταγή γράφει δραστική ουσία και όχι εμπορικό όνομα.

Αν πρόκειται για φάρμακο με ειδική ιατρική συνταγή, όπως ένα ναρκωτικό, καμία διόρθωση δεν θα βοηθήσει και χρειάζεστε γιατρό επί τόπου. Περισσότερα θα βρείτε στα άρθρα για τα υποχρεωτικά στοιχεία της διασυνοριακής συνταγής και για τις συνταγές από γιατρό άλλης χώρας της ΕΕ στην Ελλάδα.

Πώς να μην ξαναβρεθείτε στην ίδια θέση

Μετρήστε τα δισκία πριν φύγετε, όχι όταν τελειώνουν. Υπολογίστε τις ημέρες του ταξιδιού και προσθέστε περιθώριο για καθυστερημένη επιστροφή, χαμένη αποσκευή ή αλλαγή σχεδίων. Η πιο συχνή αιτία του προβλήματος δεν είναι η ασθένεια, είναι ο κακός υπολογισμός.

Κρατήστε τα φάρμακα στη χειραποσκευή, στην αρχική τους συσκευασία, με το φύλλο οδηγιών. Τα σκευάσματα που χρειάζονται ψύξη, όπως αρκετά ενέσιμα, απαιτούν ξεχωριστή προετοιμασία που δεν αυτοσχεδιάζεται στο αεροδρόμιο.

Φωτογραφίστε τη συνταγή σας και το κουτί. Η φωτογραφία βοηθά να ταυτοποιηθεί το σκεύασμα που παίρνετε, οπουδήποτε και αν βρεθείτε.

Αν παίρνετε σταθερή αγωγή, φροντίστε ώστε η ανανέωση να μην πέφτει στη μέση του ταξιδιού. Το ίδιο αφορά και τα αντισυλληπτικά, όπου η συνέχεια της λήψης έχει ιδιαίτερη σημασία.

Μπορώ να παραγγείλω τα φάρμακά μου online και να μου σταλούν στο εξωτερικό;

Εμείς δεν πουλάμε και δεν αποστέλλουμε φάρμακα. Η υπηρεσία αφορά την ιατρική αξιολόγηση του αιτήματός σας. Αν ο γιατρός εκδώσει συνταγή, τη λαμβάνετε σε μορφή PDF με email. Αποφύγετε ιστοσελίδες που στέλνουν συνταγογραφούμενα φάρμακα χωρίς συνταγή, γιατί δεν έχετε καμία εγγύηση για την ταυτότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Η προμήθεια γίνεται από νόμιμο φαρμακείο.

Έχω μαζί μου την παλιά μου ελληνική συνταγή. Αρκεί;

Όχι απαραίτητα. Μια συνταγή που εκδόθηκε για χρήση εντός ενός κράτους δεν φέρει κατ' ανάγκη όλα τα πεδία που απαιτεί η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ για τη διασυνοριακή εκτέλεση, όπως τα στοιχεία επικοινωνίας του γιατρού και το κράτος μέλος της διεύθυνσης εργασίας του. Ένα φαρμακείο σε άλλη χώρα μπορεί επομένως να αρνηθεί. Η παλιά συνταγή παραμένει χρήσιμη ως τεκμηρίωση της θεραπείας σας προς τον γιατρό που θα αξιολογήσει το αίτημά σας.

Παίρνω Xanax. Μπορείτε να μου εκδώσετε συνταγή;

Όχι. Αυτό το φάρμακο δεν το συνταγογραφούμε. Δεν συνταγογραφούμε βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά της ομάδας Z, οπιοειδή, διεγερτικά και γκαμπαπεντινοειδή. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό στη χώρα όπου βρίσκεστε.

Χρειάζομαι ΑΜΚΑ ή ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης για να εκδοθεί η συνταγή;

Για την έκδοση της διασυνοριακής συνταγής δεν χρειάζεται ΑΜΚΑ, καθώς το έγγραφο δεν καταχωρείται στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Η ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης αφορά την πρόσβαση σε περίθαλψη και την ασφαλιστική κάλυψη, όχι την αναγνώριση μιας συνταγής από φαρμακείο. Στο φαρμακείο θα χρειαστείτε ταυτότητα ή διαβατήριο για ταυτοποίηση. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.

Πόσο κοστίζει και τι ακριβώς πληρώνω;

Πληρώνετε την ιατρική αξιολόγηση του αιτήματός σας και το ποσό εμφανίζεται πριν από την πληρωμή. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.