Syntagionline Αίτηση

Συνταγή από γιατρό άλλης χώρας της ΕΕ: από τι εξαρτάται η εκτέλεση

Η απάντηση εξαρτάται από το περιεχόμενο της συνταγής, από το φάρμακο και από την κρίση του φαρμακοποιού. Την αναγνώριση στην Ελλάδα μιας συνταγής που εκδόθηκε σε άλλο κράτος μέλος ρυθμίζει το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ, ενώ η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ ορίζει ποια στοιχεία πρέπει να φέρει το έγγραφο για να είναι κατανοητό σε φαρμακοποιό άλλης χώρας. Η συνταγή πρέπει να περιέχει όλα τα υποχρεωτικά πεδία και ο φαρμακοποιός διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί. Τα φάρμακα με ειδική ιατρική συνταγή, όπως τα ναρκωτικά, εξαιρούνται από την υποχρεωτική αναγνώριση. Παρακάτω βλέπετε τι ισχύει, τι ελέγχεται στον πάγκο του φαρμακείου και πού σταματά η αναγνώριση.

Τι λέει το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ

Η αναγνώριση των συνταγών μεταξύ των κρατών μελών ρυθμίζεται από το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ για τα δικαιώματα των ασθενών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη. Η λογική του είναι απλή: η συνταγή που εκδόθηκε για συγκεκριμένο ασθενή σε άλλο κράτος μέλος εξετάζεται σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία της χώρας όπου την προσκομίζετε.

Η οδηγία απαγορεύει ρητά τους περιορισμούς στην αναγνώριση, με δύο εξαιρέσεις. Η πρώτη αφορά περιορισμούς αναγκαίους και αναλογικούς για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, που δεν εισάγουν διακρίσεις. Η δεύτερη αφορά βάσιμες και δικαιολογημένες αμφιβολίες ως προς τη γνησιότητα, το περιεχόμενο ή τη σαφήνεια της συγκεκριμένης συνταγής. Με απλά λόγια: ο φαρμακοποιός που δεν καταλαβαίνει τι γράφει η συνταγή ή αμφιβάλλει για την προέλευσή της έχει νομικό έρεισμα να μην την εκτελέσει.

Η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ πρόσθεσε το πρακτικό κομμάτι: έναν κατάλογο στοιχείων που πρέπει να φέρει κάθε συνταγή προοριζόμενη να εκτελεστεί σε άλλο κράτος μέλος. Ο κατάλογος υπάρχει ακριβώς επειδή μια συνταγή γραμμένη στα πολωνικά, στα ολλανδικά ή στα ελληνικά οφείλει να είναι κατανοητή από επαγγελματία που δεν μιλά τη γλώσσα του συνταδέλφου του.

Κρατήστε μια διάκριση που μπερδεύει τους περισσότερους: η αναγνώριση της συνταγής και η αποζημίωση του φαρμάκου είναι δύο διαφορετικά ζητήματα.

Τα υποχρεωτικά στοιχεία που πρέπει να δείτε πάνω στο έγγραφο

Για τον ασθενή απαιτούνται το επώνυμο, το όνομα ολογράφως και η ημερομηνία γέννησης. Δεν αρκεί ένα αρχικό ή ένα ψευδώνυμο αρχείου: ο φαρμακοποιός πρέπει να μπορεί να ταυτοποιήσει το πρόσωπο που στέκεται μπροστά του με το πρόσωπο που αναγράφεται στη συνταγή.

Για τον γιατρό απαιτούνται το επώνυμο, το όνομα ολογράφως, η επαγγελματική του ιδιότητα, στοιχεία επικοινωνίας για απευθείας επαφή, δηλαδή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τηλέφωνο ή φαξ με τον διεθνή κωδικό, η διεύθυνση εργασίας μαζί με το κράτος μέλος, καθώς και υπογραφή, χειρόγραφη ή ψηφιακή. Απαιτείται επίσης η ημερομηνία έκδοσης. Το στοιχείο της χώρας δεν είναι λεπτομέρεια: χωρίς αυτό ο φαρμακοποιός δεν ξέρει πού θα απευθυνθεί αν θελήσει να επαληθεύσει κάτι.

Για το φάρμακο απαιτούνται η κοινόχρηστη ονομασία της δραστικής ουσίας, η φαρμακοτεχνική μορφή, η περιεκτικότητα, η ποσότητα και το δοσολογικό σχήμα. Η εμπορική ονομασία επιτρέπεται σε δύο περιπτώσεις: όταν πρόκειται για βιολογικό φάρμακο και όταν ο γιατρός κρίνει ότι είναι ιατρικά αναγκαία, οπότε αναφέρει συνοπτικά τους λόγους.

Αν λείπει κάποιο από αυτά, το φαρμακείο έχει κάθε λόγο να σταματήσει. Ελέγξτε τα πεδία ένα ένα πριν φύγετε από το σπίτι: είναι πολύ ευκολότερο να ζητήσετε διόρθωση παρά να βρεθείτε στον πάγκο με ελλιπές έγγραφο.

Γιατί γράφεται η δραστική ουσία και όχι το εμπορικό όνομα

Το ίδιο μόριο έχει συχνά διαφορετικό εμπορικό όνομα σε κάθε χώρα. Η παρακεταμόλη είναι γνωστή στην Ελλάδα με ονομασίες που δεν λένε τίποτα σε φαρμακοποιό της Λισαβόνας ή της Κρακοβίας, και το αντίστροφο ισχύει εξίσου. Η κοινόχρηστη ονομασία είναι η μόνη γλώσσα που διαβάζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.

Υπάρχει και πρακτική συνέπεια. Όταν η συνταγή γράφει δραστική ουσία, ο φαρμακοποιός μπορεί να σας δώσει άλλο σκεύασμα με την ίδια ουσία, εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία. Ένα εμπορικό όνομα που ο φαρμακοποιός δεν γνωρίζει κάνει τη συνταγή δυσκολότερη στην εκτέλεση, όχι ευκολότερη. Για τα βιολογικά φάρμακα ο κανόνας αντιστρέφεται συνειδητά, γιατί εκεί η ταυτότητα του σκευάσματος έχει σημασία.

Αν δεν γνωρίζετε τη δραστική ουσία του φαρμάκου σας, θα τη βρείτε στο κουτί και στο φύλλο οδηγιών, συνήθως κάτω από το εμπορικό όνομα, καθώς και στις βάσεις δεδομένων του ΕΟΦ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων.

Τι ελέγχει ο φαρμακοποιός και πότε μπορεί να αρνηθεί

Ο φαρμακοποιός δεν είναι ταμείο. Είναι ο επαγγελματίας που φέρει την ευθύνη της χορήγησης, και η απόφαση για το αν θα εκτελέσει μια συνταγή από άλλο κράτος μέλος είναι δική του. Η εκτέλεση δεν είναι αυτονόητη και εξαρτάται από την κρίση του, και κανένας σοβαρός πάροχος δεν θα έπρεπε να σας υπόσχεται το αντίθετο.

Ελέγχει τρία πράγματα. Την πληρότητα: αν λείπει η υπογραφή, η χώρα του γιατρού ή η περιεκτικότητα, δεν έχει με τι να δουλέψει. Τη σαφήνεια: αν η δοσολογία είναι διφορούμενη, δικαιούται να μην ρισκάρει. Και τη γνησιότητα: αν κάτι του φαίνεται ύποπτο, μπορεί να ζητήσει επαλήθευση ή να αρνηθεί.

Τέλος, θα σας ζητήσει ταυτοποίηση: πηγαίνετε με ταυτότητα ή διαβατήριο, ώστε το όνομα στη συνταγή και το όνομα στο έγγραφο να ταιριάζουν χωρίς ερωτηματικά.

Πού σταματά η αναγνώριση: τα πραγματικά όρια

Το πρώτο όριο είναι κατηγορηματικό. Τα φάρμακα που χορηγούνται με ειδική ιατρική συνταγή, όπως τα ναρκωτικά, εξαιρούνται από την υποχρεωτική αναγνώριση συνταγών άλλου κράτους μέλους (άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ). Για αυτές τις θεραπείες χρειάζεται γιατρός στη χώρα όπου βρίσκεστε. Υπάρχει και ένας ακόμη περιορισμός στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, τα αντιβιοτικά δεν χορηγούνται με έγχαρτη διασυνοριακή συνταγή.

Το δεύτερο όριο είναι χρονικό. Στην Ελλάδα η διασυνοριακή συνταγή μπορεί να εκτελεστεί το πολύ 30 ημέρες μετά την ημερομηνία της (ν. 4213/2013, άρθρο 10).

Το τρίτο όριο είναι διοικητικό και συχνά παραβλέπεται. Η έγχαρτη διασυνοριακή συνταγή δεν καταχωρίζεται στην ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση και δεν αποτελεί άυλη συνταγή. Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, με έγχαρτη διασυνοριακή συνταγή ο ασθενής πληρώνει το 100% της αξίας του φαρμάκου.

Το τέταρτο όριο είναι ιατρικό. Μια συνταγή δεν αντικαθιστά την παρακολούθηση. Θεραπείες που απαιτούν τακτικές εξετάσεις, τιτλοποίηση δόσης ή κλινική εξέταση χρειάζονται γιατρό που σας παρακολουθεί, όχι μόνο ένα έγγραφο για το φαρμακείο.

Πώς εκδίδουμε εμείς μια διασυνοριακή συνταγή

Η υπηρεσία μας λειτουργεί με ιατρικό ερωτηματολόγιο. Σε αυτό επιλέγετε το φάρμακο που λαμβάνετε ή περιγράφετε τι σας απασχολεί. Ο γιατρός αξιολογεί γραπτώς το ιατρικό ερωτηματολόγιό σας, χωρίς βιντεοκλήση και χωρίς τηλεφωνική συνομιλία. Αν ο γιατρός έχει ερωτήσεις, τις θέτει γραπτώς στη συνομιλία του λογαριασμού σας και λαμβάνετε ειδοποίηση με email.

Αν ο γιατρός εκδώσει συνταγή, τη λαμβάνετε σε μορφή PDF με email. Το έγγραφο δεν καταχωρίζεται στην ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Την τυπώνετε και πηγαίνετε στο φαρμακείο με την εκτύπωση σε χαρτί μαζί με ένα έγγραφο ταυτότητας. Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός.

Την ιατρική αξιολόγηση κάνει ο Damian Wojno, γιατρός με πολωνική άδεια άσκησης επαγγέλματος, αρ. 3211301. Ο γιατρός είναι εγγεγραμμένος στην Πολωνία και δεν είναι εγγεγραμμένος σε ελληνικό Ιατρικό Σύλλογο.

Η πληρωμή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση του αιτήματος. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.

Πριν πάτε στο φαρμακείο: σύντομος έλεγχος

Ανοίξτε το αρχείο και βεβαιωθείτε ότι βλέπετε το ονοματεπώνυμό σας και την ημερομηνία γέννησης, το όνομα και τη χώρα του γιατρού, την υπογραφή, την ημερομηνία έκδοσης, τη δραστική ουσία, την περιεκτικότητα, τη μορφή, την ποσότητα και τη δοσολογία. Αν κάτι λείπει, ζητήστε διόρθωση πριν μετακινηθείτε. Πάρτε μαζί σας ταυτότητα ή διαβατήριο και, αν το έχετε, το άδειο κουτί, που λύνει παρεξηγήσεις γύρω από την περιεκτικότητα και τη μορφή.

Μπορείτε να τηλεφωνήσετε στο φαρμακείο πριν πάτε και να ρωτήσετε τι χρειάζεται να έχετε μαζί σας. Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός.

Αν σας αρνηθούν, ρωτήστε τον λόγο. Ελλιπές πεδίο σημαίνει ότι χρειάζεστε διόρθωση από τον γιατρό. Αν ο φαρμακοποιός δεν μπορεί να χορηγήσει το συγκεκριμένο σκεύασμα, χρειάζεστε εναλλακτική επιλογή, την οποία πάλι θα κρίνει γιατρός. Δείτε επίσης τι πρέπει να περιέχει μια διασυνοριακή συνταγή και τι κάνετε αν τελειώσουν τα φάρμακα εκτός Ελλάδας.

Χρειάζομαι επίσημη μετάφραση της συνταγής;

Η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ ορίζει τα στοιχεία που πρέπει να φέρει η συνταγή, ώστε να είναι κατανοητή σε φαρμακοποιό άλλης χώρας, και η δραστική ουσία γράφεται με κοινόχρηστη ονομασία. Αν όμως ο φαρμακοποιός δυσκολεύεται με κάποιο πεδίο, δικαιούται να ζητήσει διευκρινίσεις ή να αρνηθεί. Έχετε μαζί σας ταυτότητα ή διαβατήριο.

Μπορεί το φαρμακείο να μου δώσει άλλο σκεύασμα με την ίδια δραστική ουσία;

Εξαρτάται από την εθνική νομοθεσία του κράτους όπου εκτελείται η συνταγή και από το τι ακριβώς αναγράφεται. Όταν η συνταγή γράφει τη δραστική ουσία, η υποκατάσταση είναι τεχνικά εφικτή και συχνά η μόνη πρακτική λύση, γιατί τα εμπορικά ονόματα διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Για τα βιολογικά φάρμακα ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες και η ταυτότητα του σκευάσματος έχει σημασία. Ρωτήστε τον φαρμακοποιό τι μπορεί να σας χορηγήσει με βάση το έγγραφο που κρατάτε.

Ισχύει η διασυνοριακή συνταγή για ηρεμιστικά ή ισχυρά παυσίπονα;

Τα φάρμακα που χορηγούνται με ειδική ιατρική συνταγή, όπως τα ναρκωτικά, εξαιρούνται από την υποχρεωτική αναγνώριση συνταγών άλλου κράτους μέλους (άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ). Η εξαίρεση δεν εξαρτάται από το πόσο τακτικά τα λαμβάνει κάποιος ούτε από το αν έχει παλαιότερη συνταγή. Για αυτές τις θεραπείες πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό στη χώρα όπου βρίσκεστε. Δεν συνταγογραφούμε βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά της ομάδας Z, οπιοειδή, διεγερτικά και γκαμπαπεντινοειδή.

Αποζημιώνεται το φάρμακο από τον ΕΟΠΥΥ με τέτοια συνταγή;

Η αναγνώριση της συνταγής και η αποζημίωση είναι δύο χωριστά ζητήματα. Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, με έγχαρτη διασυνοριακή συνταγή ο ασθενής πληρώνει το 100% της αξίας του φαρμάκου. Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.

Για πόσο καιρό ισχύει μια συνταγή από άλλη χώρα;

Η διάρκεια ισχύος δεν είναι ενιαία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ορίζεται από την εθνική νομοθεσία του κράτους όπου γίνεται η εκτέλεση. Στην Ελλάδα η διασυνοριακή συνταγή μπορεί να εκτελεστεί το πολύ 30 ημέρες μετά την ημερομηνία της (ν. 4213/2013, άρθρο 10). Σε κάθε περίπτωση, η ημερομηνία έκδοσης αναγράφεται υποχρεωτικά στο έγγραφο.